Czym jest gwarancja?

Gwarancja to zobowiązanie producenta lub wykonawcy do usunięcia wad produktu lub urządzenia, które wynikają z błędów produkcyjnych albo wad materiałowych.

W przypadku instalacji fotowoltaicznych najczęściej spotykamy:

Gwarancję na moduły PV

Najczęściej:

• 12–25 lat gwarancji produktowej,
• 25–30 lat gwarancji na zachowanie określonej mocy.

Gwarancję na falownik

Najczęściej:

• od 5 do 15 lat,
• możliwość odpłatnego przedłużenia.

Gwarancję wykonawcy

Najczęściej:

• od 2 do 10 lat,
• obejmującą poprawność wykonania instalacji.

Gwarancja oznacza więc, że jeśli urządzenie ulegnie awarii z przyczyn objętych warunkami gwarancji, producent lub wykonawca powinien usunąć problem.

Ale jest tu bardzo ważny szczegół.

Gwarancja nie monitoruje stanu instalacji

Producent falownika nie sprawdza codziennie Twojej instalacji.

Producent modułów nie wykonuje pomiarów rezystancji izolacji.

Firma montażowa nie przyjeżdża co roku kontrolować połączeń elektrycznych.

To obowiązek właściciela instalacji.

Gwarancja działa dopiero wtedy, gdy awaria już wystąpi.

Przegląd techniczny ma natomiast za zadanie wykryć problem zanim doprowadzi on do awarii.

To zasadnicza różnica.

Czym jest przegląd instalacji fotowoltaicznej?

Przegląd to kompleksowa kontrola techniczna instalacji obejmująca między innymi:

• kontrolę wizualną,
• pomiary elektryczne,
• sprawdzenie zabezpieczeń,
• ocenę stanu okablowania,
• kontrolę połączeń,
• badania termowizyjne,
• ocenę pracy falownika,
• analizę produkcji energii.

Podczas przeglądu nie czekamy na awarię.

Szukamy oznak jej powstawania.

To dokładnie tak samo jak w samochodzie.

Fakt posiadania gwarancji nie oznacza przecież, że właściciel nie wymienia oleju i nie wykonuje okresowych przeglądów.

Awaria może powstać mimo obowiązującej gwarancji

Wiele usterek nie wynika z wad fabrycznych urządzeń.

Przykładowo:

• poluzowane połączenia elektryczne,
• uszkodzenia przewodów przez gryzonie,
• korozja elementów montażowych,
• uszkodzenia mechaniczne,
• degradacja izolacji przewodów,
• przepięcia atmosferyczne,
• uszkodzenia złącz MC4,
• błędy eksploatacyjne.

W takich przypadkach gwarancja często nie obejmuje naprawy.

Jednak profesjonalny przegląd może wykryć problem odpowiednio wcześnie.

Instalacja może produkować energię i jednocześnie być niebezpieczna

To jedna z najważniejszych rzeczy, o której warto pamiętać.

Wielu właścicieli uważa:

„Skoro falownik działa i produkuje prąd, to wszystko jest w porządku.”

Niestety nie zawsze.

Podczas przeglądów instalacji fotowoltaicznych bardzo często wykrywane są:

• przegrzewające się złącza,
• uszkodzone zabezpieczenia,
• nieprawidłowe uziemienie,
• pogarszająca się izolacja przewodów,
• lokalne przegrzania modułów.

Instalacja nadal produkuje energię, ale ryzyko awarii lub pożaru stopniowo rośnie.

Właśnie dlatego regularna diagnostyka jest tak ważna.

Przegląd może pomóc w dochodzeniu roszczeń gwarancyjnych

To aspekt, o którym wiele osób nie myśli.

Załóżmy, że po kilku latach pracy falownik ulega awarii.

Producent może poprosić o:

• historię serwisową,
• dokumentację techniczną,
• protokoły przeglądów,
• wyniki pomiarów.

Regularnie wykonywane przeglądy pokazują, że właściciel prawidłowo eksploatował instalację.

W praktyce może to znacząco ułatwić proces gwarancyjny.

Niektóre warunki gwarancji wymagają przeglądów

Coraz częściej producenci i wykonawcy wpisują do warunków gwarancji obowiązek wykonywania okresowych kontroli.

Dotyczy to szczególnie:

• dużych instalacji komercyjnych,
• farm fotowoltaicznych,
• systemów wyposażonych w magazyny energii.

Brak udokumentowanych przeglądów może być argumentem podczas rozpatrywania reklamacji.

Dlatego warto zachować wszystkie protokoły serwisowe.

Co można wykryć podczas przeglądu nowej instalacji?

Wbrew pozorom nieprawidłowości zdarzają się również w nowych systemach.

Podczas pierwszych lat eksploatacji spotykane są między innymi:

Luźne połączenia elektryczne

Połączenia pracują pod wpływem zmian temperatury.

Niektóre wymagają ponownej kontroli po okresie eksploatacji.

Nieprawidłowe parametry stringów

Różnice w napięciach lub prądach mogą wskazywać na:

• wadliwy moduł,
• uszkodzone złącze,
• błędy montażowe.

Wczesne oznaki przegrzewania

Badania termowizyjne pozwalają wykryć problemy zanim pojawią się widoczne uszkodzenia.

Ile kosztuje brak przeglądu?

Najczęściej nie jest to koszt samej naprawy.

Znacznie większym problemem bywają:

• utracona produkcja energii,
• przestoje instalacji,
• uszkodzenia kolejnych elementów systemu,
• koszty interwencji serwisowej.

Jeżeli awaria rozwija się przez wiele miesięcy, właściciel często traci znacznie więcej niż kosztowałby regularny przegląd.

Kiedy wykonywać przeglądy instalacji fotowoltaicznej?

Dobrą praktyką jest wykonywanie profesjonalnego przeglądu:

Instalacje domowe

• co 2–3 lata,
• po silnych burzach,
• po zauważeniu spadku produkcji.

Instalacje firmowe i przemysłowe

• minimum raz w roku,
• zgodnie z procedurami utrzymania ruchu.

Instalacje objęte szczególnymi wymaganiami

• zgodnie z zaleceniami producenta,
• zgodnie z wymaganiami ubezpieczyciela,
• zgodnie z polityką właściciela obiektu.

Gwarancja chroni przed wadą. Przegląd chroni przed awarią.

To najprostsze podsumowanie całego tematu.

Gwarancja odpowiada na pytanie:

„Kto naprawi uszkodzony element?”

Przegląd odpowiada na pytanie:

„Jak wykryć problem zanim dojdzie do uszkodzenia?”

Jedno nie zastępuje drugiego.

Tak samo jak gwarancja na samochód nie zwalnia z wykonywania przeglądów technicznych, tak gwarancja na instalację fotowoltaiczną nie zwalnia z regularnej diagnostyki.

Podsumowanie

Posiadanie gwarancji na moduły, falownik czy całą instalację fotowoltaiczną nie oznacza, że system nie wymaga okresowych kontroli technicznych.

Gwarancja zaczyna działać wtedy, gdy problem już wystąpił. Przegląd techniczny ma natomiast za zadanie wykryć nieprawidłowości odpowiednio wcześnie, zanim doprowadzą do awarii, spadku produkcji energii lub zagrożenia bezpieczeństwa.

Dlatego nawet nowa instalacja fotowoltaiczna objęta pełną gwarancją powinna regularnie przechodzić profesjonalne przeglądy techniczne wykonywane przez doświadczony serwis.

Regularny przegląd to nie koszt. To inwestycja w bezpieczeństwo, niezawodność i długą żywotność instalacji PV.